Fiðrildaferðir bjóða þér að koma í einstaka ferð til Kirgistan 26.maí til 7.júní. Hér getur þú kynnt þér merkilegan hluta af sögu landsins sem tengist Silkiveginum svokallaða, en hann var leið verslunarfólks sem ferðaðist með vörur (svo sem silki) frá Asíu til Evrópu.
Hér á eftir er blogg eftir fararstjóra ferðarinnar, Ágústu Sigrúnu Ágústsdóttur.
Kirgistan gegndi lykilhlutverki á Silkiveginum mikla þar sem landið lá á krossgötum Austur-Asíu, Mið-Asíu og Vesturlanda. Fjalllendi og dalir landsins mynduðu náttúrulegar leiðir, einskonar trekt, sem tengdu saman Kína, Persíu og Miðjarðarhafssvæðið.
Algengt er að fólk líti á Silkiveginn sem eina varðaða leið, en í raun var um að ræða net leiða, eins konar æðakerfi. Leiðir Silkivegarins breyttust með tímanum og mynduðu mismunandi greinar.
Leiðin sem lá í gegnum Kirgistan hélst þó nokkuð óbreytt því Tíen-Sjan og Pamir-fjöllin beindu umferðinni að borgum eins og Osh og öðrum áningarstöðum.
Stór gistihús risu á áningarstöðum, ætlaðir ferðamönnum, kaupmönnum og fylgdarliði, með pláss bæði fyrir fólk og dýr, t.d. úlfalda og hesta. Á þessum stöðum mynduðust gjarnan miðstöðvar verslunar, handverks og menningar sem stóðu til lengri tíma og urðu síðar að borgum og bæjum.
Ein mikilvægasta leiðin lá um Tsjúí-dalinn þar sem borgin Balasagun stóð. Hún var ein helsta menningar- og verslunarmiðstöð svæðisins á miðöldum. Balasagun var „hlið“ milli kínverskra borga, tyrkneskra hirðingjasvæða og persneskrar menningar. Hún var því milliliður menningar, trúar og viðskipta. Silkivegurinn örvaði ekki aðeins þróun verslunar heldur stuðlaði einnig að útbreiðslu nýrra hugmynda, þekkingar, tækninýjunga og trúarbragða.
Helsta varan sem laðaði að kaupmenn á þessu svæði voru kirgísk vopn. Þau voru þekkt fyrir gæði sín, styrk og vandaða smíði og nutu mikillar eftirspurnar meðal nágrannaþjóða. Viðskipti með vopn, ásamt skiptum á öðrum varningi, stuðluðu að efnahagslegum vexti svæðisins og styrktu stöðu kirgisa á Silkiveginum.
UNESCO heimsminjaskrá Kirgistan
Nálægt rústum Balasagnun er Burana-turninn sem er eitt þekktasta minnismerki Silkivegarins í landinu í dag.
UNESCO heimsminjaskráningin á Silkiveginum í Kirgistan er hluti af stærra samhengi sem tengir Kína, Kasakstan og Kirgistan saman í eina sameiginlega skráningu á heimsminjaskránni sem skráð 2014.
Þrír staðir í Kirgistan — Navekat, Suyab og Balasagun — eru formlega viðurkenndir sem hluti af þeirri skráningu og eru allir í svipuðum slóðum austan við höfuðborgina Bishkek.
Í ferðinni okkar til Kirgistan í maí 2026 heimsækjum við Balasagun og Burana turninn.
Burana-turninn er staðsettur um 15 km frá bænum Tokmok í Tsjúi-dalnum og um 80 km austur af höfuðborginni Bishkek. Turninn, ásamt vísi að virkismúrum og leifum af kastala, mosku, kirkju, baðhúsi og þremur grafhýsum, er allt sem eftir stendur af hinni fornu borg Balasagun, sem var stofnuð af Karakhanídum í lok 9. aldar. Þar hafa margir fornmunir fundist og safni hefur verið komið á laggirnar umhverfis turninn.
Turninn var reistur á 11. öld og notaður sem fyrirmynd fyrir aðra mínareta eða bænakallsturna. Brattur, hringlaga stigi inni í turninum gerir gestum kleift að klífa upp á toppinn.
Hann er eitt elsta mannvirki í Mið-Asíu. Turnin er bænakallsturn sem gegndi því hlutverki að kalla múslima til bæna. Upphaflega var hann um 40–45 metra hár en jarðskjálftar eyðilögðu efri hluta hans. Í dag er hann um 24–25 metrar.
Karakhanídar var tyrkneskt, múslimskt ríki sem réði stórum hluta Mið-Asíu frá því um 840 og átti sitt blómaskeið á 10.–12. öld. Þeir voru meðal fyrstu tyrknesku ríkjanna til að taka upp íslam opinberlega um 960 e.Kr. og fylgdu súnní-útgáfu íslam. Burana-turninn er eitt skýrasta tákn þessarar siðmenningar, enda var turninn reistur á tímum Karakhanída.
Ríki Karakhanída á miðöldum
Karakhanída-ríkið markar tímamót frá…
… hirðingjasamfélagi yfir í borgarmenningu
… frá fornum tyrkneskum trúarbrögðum yfir í íslam
… frá staðbundnum valdahópum yfir í skipulagt ríki
Ríkið náði yfir hluta núverandi Kirgistan, Úsbekistan, Kasakstan og vesturhluta Kína (Xinjiang). Það lá á Silkiveginum og varð því ríkt og menningarlega fjölbreytt.
Balbal steinarnir
Í svæðinu má sjá svokallaða balbal-steina, tyrkneskar graf- og minningarstyttur sem standa dreifðar um svæðið. Þessar steinstyttur voru reistar til heiðurs látnum stríðsmönnum og höfðingjum, og sumar þeirra eru frá tímum fyrir íslam. Á steinunum má oft greina útskorin andlit og einföld tákn, sem gefa innsýn í trúarhugmyndir og samfélag fornra tyrkneskra þjóða.
Ekki eru allir steinarnir upprunnir þarna en hafa verið færðir hingað sem hluti af safninu sem umlykur Burana turninn.
Balbal steinarnir
Endurreisn turnisins
Farið var í miklar viðgerðir á turninum ár árunum 1973-1974, því hann var við það að falla, eins og sést á þessari mynd. Samhliða því fóru fram fornleifarannsóknir. Í dag lítur turninn betur út og óhætt að klífa hann utanvert fyrst og svo innanvert síðustu 20 metrana.
Hér má finna ferðalýsingu Kirgistan ferðarinnar í vor
Hér er hlekkur á blogg Ágústu á Flandrr